Kernenergie voor iedereen

Alle – nou vooruit: bijna alle – energie op aarde is kernenergie. De centrale staat  ongeveer 150 miljoen km ver weg. Dat is maar goed ook want kernenergie is heel schadelijk voor levende wezens (zoals wij) op kortere afstand. Zelfs op deze enorme afstand moet je nog ontzettend oppassen niet te lang aan de straling blootgesteld te worden.

Met alleen het opwekken van energie kom je niet ver. De opgewekte energie moet omgezet worden in arbeid: je moet er iets mee gaan doen. Die arbeid moet ook de juiste plaats gebeuren, precies daar waar je hem nodig hebt. Energie moet dus getransporteerd worden en omgezet worden in arbeid, zoals bijvoorbeeld het verlichten van een ruimte, maken van geluid, vormen van suikers uit water en koolzuurgas, stansen van een stuk staal of het ophijsen van een lift.

Met de zon als GRATIS energiebron hebben we dat stuk van onze energiebehoefte (RUIM) gedekt. Nu nog de energie in de juiste vorm brengen en naar de juiste plaats.

Voor en heel groot deel wordt het transport opgelost doordat de zon elke dag de hele aarde bereikt door de rotatie van de aarde om zijn eigen as en de baan rond de zon. Bovendien zorgen de aarde zelf, het water en de atmosfeer voor opslag en verspreiding van die energie die de zon 24 uur per dag over ons uitstort. Het is daarom relatief eenvoudig op lokatie te voorzien in de energiebehoefte die ter plekke bestaat. Netwerken voor energiedragers kunnen dit natuurlijke systeem ondersteunen maar zijn strikt genomen niet onontbeerlijk.

Rest ons de energie te oogsten en om te zetten in een vorm waar we wat aan hebben. Energie voor verwarming van de plekken waar wij wonen is heel eenvoudig. Er zijn diverse technieken die al eeuwenlang zeer succesvol worden toegepast. Opvangen van zonlicht, opslaan in massieve materialen als aarde, steen en water. Deze thermische massa koelt de ruimte als de zon schijnt door de energie op te slaan en ’s nachts wordt de ruimte verwarmd doordat de opgeslagen energie weer aan de lucht wordt afgegeven.

Verlichting van de ruimte vraagt om een soortgelijke oplossing. Deels bedient het warmteopvangsysteem ook de behoefte aan zichtbaar licht. Door licht toe telaten op onze leef- en werkplekken verzamelen we zowel daglicht als warmte-energie. De simpelste oplossing is natuurlijk de activiteiten aan te passen aan het natuurlijke dag/nachtritme, maar soms wil je ook overdag op een beschaduwd plekje meer licht hebben, dus een goede manier om licht te kunnen opvangen en te brengen naar donkere plekken is altijd handig. Elektriciteit is een goede tussenvorm, maar je kunt licht ook opslaan in chemische vorm en dan later weer omzetten naar zichtbaar licht. Microorganismen kennen dat kunstje al heel lang. Groene planten hebben zo hun eigen methodes om lichtenergie om te zetten in chemische energie. Deze chemische energie kan door ons weer omgezet worden in licht (en warmte), beter bekend bij mensen als: vuur. Als de lichtenergie in elektrische energie is omgezet zijn er diverse methoden om daar weer licht van te maken, zoals het laten gloeien van een draadje (waarbij veel energie vrijkomt als onzichtbare warmte), gasontlading of oplichtende halfgeleiders (LED).

Andere arbeidbehoeften hebben vergelijkbare oplossingen.

“Arbeit Macht Frei”

Belerende en betuttelende overheden zijn van alle tijden en overal. Sommigen gaan verder dan anderen, maar eenmaal op het hellend vlak aangekomen is en maar één richting…

Stel: door wat voor omstandigheden dan ook ben je aan het eind van je latijn. Je hebt geen middelen meer om te voorzien in je eigen levensbehoeften. Je vraagt de Nederlandse overheid om steun. Je vraagt een WWB uitkering aan. Of zoals een “case manager” zei: “Armoede is een keuze. Iedereen kan hulp krijgen.” Het doel van deze “hulp” is formeel, wettelijk geregeld: via de kortste weg terug naar betaalde arbeid. Want: “Arbeit Macht Frei”.

Wat is er mis met dit plaatje?

Levensonderhoud

Bij middelen voor levensonderhoud moet je je afvragen “wat hebben we echt nodig om te leven?” Wat zijn de eerste levensbehoeften en hoe kunnen we daarin voorzien? Eerste levensbehoeften zijn: lucht om te ademen, water om te drinken, voedsel om te eten, een plek om te schuilen en gezelschap. Hoe kun je daar in voorzien? Een eigen plek waar gezonde lucht, water, eetbare planten en dieren zijn, materialen te vinden zijn voor een schuilplek en andere mensen natuurlijk. Een simpele visie op een zelfvoorzienende ‘convivial’ samenleving. In de moderne praktijk ligt dat even iets anders. De natuurlijke bronnen zijn afgeschermd door ingewikkelde lagen van abstractie. Toegang tot die levensbehoeften (en een hele berg “behoeften” daar nog bovenop) hangt af van schuld: wat je verschuldigd bent aan anderen en wat anderen aan jou verschuldigd zijn. Dit wordt uitgedrukt in monetaire eenheden: geld. Je kunt schulden van anderen verzamelen door het verrichten van arbeid. Voorzien in het levensonderhoud is dus een kwestie van “Arbeit Macht Frei” als je niet direct kunt beschikken over de natuurlijke hulpbronnen van plek en biosfeer.

“Arbeit Macht Frei”?

Arbeid maakt niet vrij maar verbindt arbeiders en ondernemers juist in een verstikkende wederzijdse houdgreep van afhankelijkheid en schuld. In de monetaire economie, die gedreven wordt door “verschaffers van kapitaal” is een onbegrensde groei noodzakelijk en onvermijdelijk. Immers de verschaffers van kapitaal hebben “winst” nodig, dat will zeggen: meer inkomsten dan uitgaven omdat zij van dat overschot aan geld willen leven en niet zelf willen werken in “Arbeit”. Dat betekent dus ingebouwde inflatie. Inflatie die alleen kan worden gecompenseerd door groeiende consumptie die alleen kan worden gevoed door groeiende productie, etc…

De Kortste Weg

De situatie lijkt dus te zijn dat in onze moderne maatschappij er weinig alternatieven zijn voor betaalde arbeid ter voorziening in de levensbehoeften. Vandaar dat het onze volksvertegenwoordigers wel wat leek om een vangnet in te richten dat mensen zonder middelen van levensonderhoud via de kortste weg aan de “Arbeit” zet, want dat “Macht Frei”, toch?

Er vindt hier een curieuze en ongemakkelijke verstrengeling plaats tussen inkomensondersteuning en arbeidsbemiddeling. Het een is voorwaarde voor het ander, terwijl het gebrek aan het een (betaalde arbeid) nu juist de noodzaak voor het ander (inkomensondersteuning) is. Zelfs op het eerste zicht lijkt deze oplossing op zijn zachtst gezegd naïf en inadequaat.

Bovendien wordt deze oplossing nog gefrustreerd doordat de uitvoerende instantie blijk geeft van een gebrek aan inzicht in hoe de arbeidsmarkt eigenlijk werkt in de praktijk. Werkgevers willen intrinsiek gemotiveerde of zo goedkoop mogelijke arbeiders aannemen omdat daarmee de kosten te drukken zijn. De WWB staat maar één motivatie toe: geld verdienen door arbeid tegen elke prijs. De theorie van de uitvoerende instantie lijkt te zijn dat als je maar laag genoeg insteekt werkgevers in de rij staan om je een vaste baan te geven.

Through The Looking Glass – Down The Rabbit Hole

Hoe ver gaat deze glijbaan in het surrealistische Dali-landschap van de WWB?

Re-integratie is het toverwoord. Een trainingskamp voor mensen die niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien. Hoewel deze mensen officieel “dicht bij het arbeidsproces” staan, bijvoorbeeld omdat ze kort geleden hun baan verloren hebben, bestaat de training uit het “wennen” aan het arbeidersbestaan: de regelmaat van werktijden, de “baas”, monotoon en gedachtenloos werk. Daarnaast training in solliciteren, in eerste instantie op functies waarvoor je gekwalificeerd bent, maar als dat niet binnen een paar weken lukt mag je ook solliciteren op de laagst gekwalificeerde (en dus: betaalde) arbeid die je kunt vinden.

Overigens is geen enkele werkgever verplicht je aan te nemen en daarmee ligt de regie van de WWB niet bij de “client”, niet bij de uitvoerende instantie, niet bij de re-integratiebureaus, maar bij de partij die er in eerste instantie voor zorgde dat de ‘client’ zonder inkomsten kwam te zitten.

Verruwing en Kapitaalsvernietiging

Zoals de overheid al enthousiast het voortouw nam bij de verharding en verruwing van de maatschappij, die als maar verder afdrijft van het ideaal van een “convivial society”, zo heeft de overheid ook het voortouw genomen bij de vernietiging van sociaal, intellectueel en economisch kapitaal. Want dat is wat er gebeurt als je mensen onder bedreiging met het staken van levensonderhoud (ook wel “dood” genoemd) dwingt arbeid te zoeken dat zo min mogelijk betaalt en zo min mogelijk kennis en vaardigheden vereist. Zo kan het voorkomen dat een €200 per uur consultant weer in de arbeidsmarkt mag aanschuiven op een €5 per uur baantje – folders vouwen of schappen vullen. De overheid snijdt ook zichzelf in de vingers want aan hooggekwalificeerd werk kan zij meer verdienen, geld dat weer ten goede komt niet alleen aan ambtenarensalarissen maar ook aan de openbare dienstverlening.

Nieuwe Economie

Kenniseconomie. Kenniswerkers. Toverwoorden bij de ontwikkeling van nieuwe economische initiatieven van overheid en bedrijfsleven. Het is ook een uiterst kwetsbare economie die alleen van de grond komt met voordurende en substantiële steun van de overheid. Steun van bedrijven is enkel een voorschot op de winst die men later neemt of ze verdampt in afgeschreven schulden of derving van belastingen.

Maar goed, die kenniswerkers kunnen dus altijd nog aanschuiven bij re-integratie en heropvoedingskampen om te leren hoe ze ook van simpel maak-werk kunnen eten.

Alternatief

Dat ligt eigenlijk voor de hand. Het probleem is de onderlinge afhankelijkheid van arbeiders en kapitaalverschaffers. Beiden moeten losgeweekt worden van hun glijmiddel: geld. Het is als water tussen twee glasplaten. Alleen door het inbrengen van lucht kunnen ze van elkaar loskomen en bevrijd worden. Het breekijzer dat voor die lucht kan zorgen is bijvoorbeeld een radicale landhervorming.

Landhervorming is door de historie heen het breekijzer voor vele vastgelopen samenlevingen. Het grijpt het probleem in de kern aan en biedt een adequate en blijvende oplossing voor iedereen.

Tja en als je dan iedereen in staat stelt te voorzien in de eigen levensbehoeften komt er ook weer ruimte voor intrinsieke motivatie, doen waar je goed in bent, plezier in het leven. Voor je het weet zit je in een duurzame “convivial society”.

Verharding

Voor de oorzaken, of één van de meest opvallende althans, van de verharding van de Nederlandse samenleving hoeven we niet verder te zoeken dan de Nederlandse overheid.

Met veel enthousiasme stort men zich op de nietsvermoedende burger. Uitgangspunt is, sinds 11 september 2001, dat elke burger een terrorist is. Het is slechts een kwestie van tijd tot men juridisch aanvaardbaar bewijsmateriaal heeft. Dat is dan het terrein van onze ordediensten en beveiligers.

De belastingdienst gaat te werk volgens het principe dat elke burger een belastingontduiker is. Ook hier is het slechts een kwestie van tijd totdat men het kan bewijzen, of nog leuker: totdat de burger heeft bewezen dat dat niet het geval is. Sterker nog, de burger mag het elk jaar opnieuw bewijzen en de belastingdienst behoudt zich het recht voor om er op een willekeurig later moment op terug te komen.

De sociale diensten van onze gemeentes zijn als even enthousiast over de zich steeds verder aanscherpende uitkeringsregelingen. Is er eenmaal vastgesteld dat je recht hebt op een financieel noodverband, zodat je niet van honger op straat dood gaat, dan begint het festijn. Niet alleen sta je onder curatelen en moet je verantwoording afleggen over elke cent die je uitgeeft en ontvangt, het principe is ook hier: je bent een fraudeur en het is een kwestie van het verzamelen van de juiste gegevens om dat te bewijzen. In elke brief, in elk telefoongesprek wordt je bedreigd met het stoppen van of korten op je uitkering. Als we dit relateren aan de grondslag van de uitkering, namelijk het ontbreken van middelen van levensonderhoud – met andere woorden: zonder die uitkering kun je je geen voedsel, onderdak etc. veroorloven en ga je dus op straat dood binnen pak-em-beet een week, betekent dit dus heel concreet dat je wordt bedreigd met de dood.

In wettelijk vastgelegde termen met betrekking tot binnenlandse veiligheid betekent dit dus dat de Nederlandse overheid zich vrolijk bezighoudt met terrorisme volgens hun eigen definitie. Want de Nederlandse overheid streeft economische, politieke of religieuze doelen na en gebruikt daarbij of dreigt daarbij met het gebruik van fysiek geweld (dood, uithongeren, uitzetting, opsluiting, etc).

Een gevolg van deze grondhouding van de overheid en daarmee gepaardgaande bedreigingen is dat de Nederlandse burger geen andere uitweg ziet dan zich te bekwamen in het ontlopen van inspecties, ontduiken van regels, liegen, verbergen EN het zich afreageren op lotgenoten en anderen die in de perceptie nog lager op de sociale ladder staan. Dit alles verklaart op heldere wijze waarom de verharding van de maatschappij en de verloedering van waarden en normen zo’n enorme vlucht hebben genomen.

De politiek is uiteindelijk verantwoordelijk voor deze beweging. Hopelijk oorspronkelijk vanuit goede bedoelingen om allerlei sociale, economische en ecologische uitdagingen op te lossen, maar in de uitvoering van de geformuleerde wet-en regelgeving heeft men juist het tegendeel bereikt. Met een beetje sociaal-psychologisch inzicht had men dat kunnen weten, maar ja politici gaan nu juist vaak prat op hun gebrek aan kennis op welk terrein dan ook – want dat is nu juist zo populair: macht zonder of met zo weinig mogelijk kennis van zaken.

Het wordt dus hoog tijd voor ONTharding. Vertrouwen, respect, tolerantie en iedereen zijn eigen volkstuintje.